Ատամների իմպլանտների տեսակները
Ինչպես գիտենք, ատամների իմպլանտացիան բացակայող ատամների վերականգնման ժամանակակից մեթոդներից է։ Սակայն «ատամի իմպլանտ» հասկացությունը չի նշանակում, որ բոլոր դեպքերում կիրառվում է նույն կառուցվածքը։ Իմպլանտները կարող են տարբերվել իրենց կառուցվածքով, չափերով, մակերեսով, նյութով և կիրառման առանձնահատկություններով։
Իմպլանտի ընտրությունը կատարվում է անհատապես՝ հաշվի առնելով բացակայող ատամի տեղակայումը, ծնոտի ոսկրային հյուսվածքի վիճակը, նախատեսվող պրոթեզավորման տեսակը և այլ կլինիկական գործոններ։
Իմպլանտների մեծ մասը պատրաստվում է տիտանից կամ տիտանի համաձուլվածքներից՝ նյութերից, որոնք լայնորեն կիրառվում են իմպլանտոլոգիայում իրենց կենսահամատեղելիության շնորհիվ։
Գոյություն ունեն նաև ցիրկոնիումի հիմքով իմպլանտներ, որոնց կիրառելիությունը որոշվում է կոնկրետ կլինիկական իրավիճակում։
Ներոսկրային իմպլանտներ
Ներոսկրային կամ էնդօսալ իմպլանտներն ամենատարածված տեսակներից են։ Դրանք տեղադրվում են անմիջապես ծնոտի ոսկրի մեջ։
Ժամանակակից ներոսկրային իմպլանտների մեծ մասը պտուտականման կառուցվածք ունի։ Դրանց երկարությունը, տրամագիծը, ձևը և մակերեսային առանձնահատկությունները կարող են տարբեր լինել՝ կախված արտադրողից և իմպլանտային համակարգից ու լուծվող խնդրի բնույթից։
Համապատասխան իմպլանտն ընտրվում է ախտորոշման և բուժման նախնական պլանավորման արդյունքում։
Ստանդարտ և նեղ տրամագծով իմպլանտներ
Իմպլանտները կարող են տարբերվել նաև տրամագծով և երկարությամբ։
Որոշ կլինիկական իրավիճակներում հնարավոր է կիրառել ավելի նեղ տրամագծով իմպլանտներ, օրինակ՝ երբ անհրաժեշտ տարածքը սահմանափակ է։ Սակայն փոքր տրամագծով իմպլանտը պարզապես «ավելի փոքր տարբերակ» չէ, որը կարելի է օգտագործել ցանկացած դեպքում։
Ընտրությունը կախված է ոսկրային հյուսվածքի ծավալից, վերականգնվող ատամի տեղակայությունից, նախատեսվող ծանրաբեռնվածությունից և բուժման այլ գործոններից։
Մեկ ատամի և մի քանի ատամների վերականգնման իմպլանտներ
Մեկ բացակայող ատամի դեպքում կարող է տեղադրվել մեկ իմպլանտ, որի վրա հետագայում ամրացվում է առանձին ատամնապսակ։
Մի քանի հարակից ատամների բացակայության դեպքում պարտադիր չէ յուրաքանչյուր բացակայող ատամի փոխարեն տեղադրել առանձին իմպլանտ։ Որոշ դեպքերում մի քանի իմպլանտ կարող են օգտագործվել որպես հենարան իմպլանտների վրա ամրացվող կամրջի համար։
Բուժման կոնկրետ սխեման որոշվում է անհատապես։
Իմպլանտներ ամբողջական ատամնաշարի վերականգնման համար
Ամբողջական կամ գրեթե ամբողջական անատամության դեպքում իմպլանտները կարող են ծառայել որպես հենարան ֆիքսված կամ շարժական պրոթեզային կառուցվածքների համար։
Կիրառվում են տարբեր բուժման մոտեցումներ, այդ թվում՝ մի քանի իմպլանտների վրա ամբողջական ատամնաշարի վերականգնում։ Հնարավոր տարբերակներից են նաև All-on-4 և All-on-6 կոնցեպտները։
Այստեղ ևս իմպլանտների քանակը և տեղադրությունը որոշվում են ոչ միայն պացիենտի ցանկությամբ, այլ ծնոտի անատոմիայի, ոսկրային հյուսվածքի, կծվածքի և նախատեսվող պրոթեզային կառուցվածքի գնահատմամբ։
Տիտանե՞, թե՞ ցիրկոնիումային իմպլանտ
Տիտանը երկար տարիներ լայնորեն կիրառվում է ատամնային իմպլանտոլոգիայում։ Տիտանային իմպլանտների համար առկա են մեծ քանակությամբ կլինիկական տվյալներ և տարբեր իմպլանտային համակարգեր։
Ցիրկոնիումային իմպլանտները մետաղ չպարունակող այլընտրանք են, սակայն դրանց կիրառման ցուցումները և հնարավորությունները կարող են տարբերվել տիտանային համակարգերից։
Ուստի նյութի ընտրությունը ճիշտ է կատարել ոչ թե միայն գովազդային բնութագրերի, այլ կոնկրետ կլինիկական իրավիճակի հիման վրա։
Ինչպե՞ս է բժիշկն ընտրում իմպլանտի տեսակը
Իմպլանտի ընտրության ժամանակ գնահատվում են ծնոտի ոսկրի ծավալն ու վիճակը, բացակայող ատամների քանակը և տեղակայումը, հարակից անատոմիական կառուցվածքները, լնդերի վիճակը, կծվածքը և նախատեսվող պրոթեզավորման տարբերակը։
Որպես կանոն՝ միշտ կատարվում է եռաչափ պատկերային հետազոտություն, որի տվյալներն օգտագործվում են իմպլանտացիայի պլանավորման համար։
Հետևաբար չկա մեկ «ամենալավ իմպլանտը» բոլոր պացիենտների համար։ Կարևոր է ընտրել տվյալ կլինիկական իրավիճակին համապատասխան իմպլանտային համակարգ և բուժման պլան։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ո՞ր տեսակի ատամի իմպլանտն է ամենալավը։
Բոլոր պացիենտների համար մեկ լավագույն իմպլանտ գոյություն չունի։ Ընտրությունը կախված է ոսկրային հյուսվածքից, բացակայող ատամի տեղակայությունից, նախատեսվող պրոթեզավորումից և այլ անհատական գործոններից։
Իմպլանտի բրենդը կարևո՞ր է։
Իմպլանտային համակարգի արտադրողը կարևոր գործոններից մեկն է, սակայն բուժման արդյունքը միայն բրենդով չի որոշվում։ Կարևոր են նաև ճիշտ ախտորոշումը, բուժման պլանավորումը, տեղադրման տեխնիկան և հետագա խնամքը։
Տիտանե՞, թե՞ ցիրկոնիումային իմպլանտ ընտրել։
Երկու նյութերն էլ կիրառվում են ժամանակակից իմպլանտոլոգիայում, սակայն ունեն տարբեր առանձնահատկություններ և կլինիկական կիրառություններ։ Ընտրությունը պետք է կատարել իմպլանտոլոգի հետ՝ անհատական իրավիճակը գնահատելուց հետո։
Մեկ բացակայող ատամի համար քանի՞ իմպլանտ է անհրաժեշտ։
Սովորաբար մեկ բացակայող ատամը կարող է վերականգնվել մեկ իմպլանտի և դրա վրա տեղադրվող պսակի միջոցով, եթե կլինիկական պայմանները թույլ են տալիս։
Եթե մի քանի ատամ է բացակայում, ամեն ատամի համար առանձին իմպլա՞նտ է անհրաժեշտ։
Ոչ միշտ։ Որոշ դեպքերում մի քանի իմպլանտ կարող են ծառայել որպես հենարան իմպլանտների վրա ամրացվող կամրջի համար։
All-on-4 և All-on-6-ը իմպլանտի տեսակնե՞ր են։
Դրանք ավելի ճիշտ է դիտարկել որպես ամբողջական ատամնաշարի վերականգնման բուժման կոնցեպտներ, որոնց դեպքում պրոթեզային կառուցվածքը հենվում է համապատասխան քանակի իմպլանտների վրա։
