Ատամի իմպլանտի բորբոքում
Ատամի իմպլանտի բորբոքման ախտանշանները, պատճառները և բուժումը
Ատամի իմպլանտները նախատեսված են երկարաժամկետ ծառայության համար, սակայն բնական ատամների նման դրանց շրջակա հյուսվածքները նույնպես կարող են բորբոքվել։
Իմպլանտի շուրջ առաջացած բորբոքային վիճակները կարևոր է ժամանակին հայտնաբերել, քանի որ սկզբնական փուլում խնդիրը կարող է սահմանափակվել փափուկ հյուսվածքներով, իսկ առաջընթացի դեպքում ախտահարվել նաև իմպլանտը շրջապատող ոսկրային հյուսվածքը։
Ի՞նչ է իմպլանտի շուրջ բորբոքումը
Իմպլանտի շրջակա հյուսվածքների բորբոքային խնդիրները հիմնականում բաժանվում են երկու խմբի՝ պերիիմպլանտային մուկոզիտ և պերիիմպլանտիտ։
Պերիիմպլանտային մուկոզիտի դեպքում բորբոքումը սահմանափակվում է իմպլանտի շուրջ փափուկ հյուսվածքներով՝ առանց իմպլանտը պահող ոսկրի առաջադիմող կորստի։
Պերիիմպլանտիտի դեպքում բորբոքային պրոցեսն ուղեկցվում է նաև իմպլանտը շրջապատող հենարանային ոսկրային հյուսվածքի կորստով։
Դրանք կարևոր է տարբերակել, քանի որ բուժման մոտեցումները կարող են տարբեր լինել։
Ի՞նչ ախտանշաններ կարող են վկայել իմպլանտի շուրջ բորբոքման մասին
Հնարավոր նշաններից են իմպլանտի շուրջ լնդի կարմրությունը կամ այտուցը, արյունահոսությունը, հատկապես մաքրման ժամանակ, զգայունությունը և որոշ դեպքերում՝ արտադրությունը։
Պերիիմպլանտիտը վաղ փուլերում պարտադիր չէ ուժեղ ցավ առաջացնի։ Այդ պատճառով միայն ցավի բացակայությունը չի նշանակում, որ իմպլանտի շուրջ հյուսվածքները առողջ են։
Եթե իմպլանտը սկսել է շարժվել, անհրաժեշտ է հնարավորինս շուտ դիմել ստոմատոլոգի։
Ինչո՞ւ է հնարավոր իմպլանտի շուրջ բորբոքում առաջանալը
Կարևոր գործոններից է իմպլանտի շուրջ մանրէային բիոֆիլմի և ատամնափառի կուտակումը։ Անբավարար հիգիենան կարող է նպաստել բորբոքային պրոցեսի զարգացմանը։
Ռիսկային կարող են լինել նաև նախկին կամ առկա պարոդոնտալ խնդիրները, ծխելը, պարբերական մասնագիտական հսկողության բացակայությունը և մի շարք այլ տեղային կամ ընդհանուր գործոններ։
Իմպլանտացիայից հետո երկարաժամկետ խնամքը նույնքան կարևոր է, որքան բուն իմպլանտի տեղադրումը։
Ինչպե՞ս է ախտորոշվում պերիիմպլանտիտը
Ախտորոշումը կատարվում է ստոմատոլոգիական հետազոտության միջոցով։ Բժիշկը գնահատում է իմպլանտի շուրջ լնդերի վիճակը, արյունահոսությունը, հնարավոր արտադրությունը, հյուսվածքների խորությունը և այլ կլինիկական ցուցանիշներ։
Անհրաժեշտության դեպքում կատարվում է նաև ռենտգենաբանական հետազոտություն՝ իմպլանտի շուրջ ոսկրային հյուսվածքի վիճակը գնահատելու համար։
Միայն արտաքին տեսքով կամ ցավի առկայությամբ հնարավոր չէ վստահ որոշել՝ կա պերիիմպլանտիտ, թե ոչ։
Ինչպե՞ս է բուժվում իմպլանտի բորբոքումը
Բուժումը կախված է բորբոքային պրոցեսի տեսակից և ծանրությունից։
Վաղ փուլերում հիմնական նպատակներից է իմպլանտի շուրջ մանրէային կուտակումների վերահսկումը, մասնագիտական մաքրումը և բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավումը։
Ավելի առաջադեմ պերիիմպլանտիտի դեպքում կարող են անհրաժեշտ լինել լրացուցիչ ոչ վիրաբուժական կամ վիրաբուժական բուժման մեթոդներ։
Բուժման կոնկրետ տարբերակը որոշվում է հետազոտությունից հետո։ Հակաբիոտիկների ինքնուրույն ընդունումը չի փոխարինում պատճառի հայտնաբերմանն ու մասնագիտական բուժմանը։
Կարելի՞ է պահպանել բորբոքված իմպլանտը
Բորբոքման հայտնաբերումը դեռ ինքնաբերաբար չի նշանակում, որ իմպլանտը պետք է հեռացնել։
Իմպլանտի պահպանման հնարավորությունը կախված է բորբոքման աստիճանից, ոսկրային հյուսվածքի վիճակից, իմպլանտի կայունությունից և այլ գործոններից։
Որքան վաղ է խնդիրը հայտնաբերվում և գնահատվում, այնքան ավելի վաղ հնարավոր է ընտրել համապատասխան բուժման մոտեցումը։
Ինչպե՞ս նվազեցնել պերիիմպլանտիտի ռիսկը
Կարևոր է ամենօրյա ճիշտ հիգիենան՝ ներառյալ իմպլանտի և պրոթեզային կառուցվածքի շուրջ դժվար հասանելի հատվածների մաքրումը։
Նույնքան կարևոր են պարբերական ստոմատոլոգիական ստուգումները և անհրաժեշտության դեպքում մասնագիտական հիգիենան։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հայտնաբերել իմպլանտի շուրջ փոփոխությունները նաև այն փուլում, երբ պացիենտը դեռ արտահայտված գանգատներ չունի։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ինչպե՞ս հասկանալ, որ իմպլանտի շուրջ բորբոքում կա։
Լնդի կարմրությունը, այտուցը, արյունահոսությունը, զգայունությունը կամ արտադրությունը կարող են լինել բորբոքման նշաններ։ Սակայն ճշգրիտ ախտորոշման համար անհրաժեշտ է ստոմատոլոգիական հետազոտություն։
Իմպլանտի բորբոքումը կարո՞ղ է առանց ցավի լինել։
Այո։ Հատկապես սկզբնական փուլերում արտահայտված ցավ կարող է չլինել, ուստի պարբերական ստուգումները կարևոր են նաև գանգատների բացակայության դեպքում։
Եթե իմպլանտի շուրջ լնդից արյուն է գալիս, դա պերիիմպլանտի՞տ է։
Պարտադիր չէ։ Արյունահոսությունը կարող է լինել իմպլանտի շուրջ բորբոքման նշան, սակայն միայն դրանով պերիիմպլանտիտ ախտորոշել հնարավոր չէ։
Ի՞նչ տարբերություն կա պերիիմպլանտային մուկոզիտի և պերիիմպլանտիտի միջև։
Մուկոզիտի դեպքում բորբոքումը հիմնականում սահմանափակվում է իմպլանտի շուրջ փափուկ հյուսվածքներով, իսկ պերիիմպլանտիտի դեպքում առկա է նաև իմպլանտը շրջապատող հենարանային ոսկրի կորուստ։
Բորբոքված իմպլանտը պարտադի՞ր է հեռացնել։
Ոչ։ Իմպլանտի հեռացման անհրաժեշտությունը կախված է խնդրի ծանրությունից, ոսկրի կորստից, իմպլանտի կայունությունից և այլ կլինիկական գործոններից։
Իմպլանտի բորբոքման դեպքում կարելի՞ է ինքնուրույն հակաբիոտիկ խմել։
Չարժե։ Հակաբիոտիկի անհրաժեշտությունը որոշում է բժիշկը։ Ինքնուրույն հակաբիոտիկ ընդունելը չի վերացնում բորբոքման պատճառը և կարող է խանգարել ճիշտ բուժմանը։
Իմպլանտը կարո՞ղ է բորբոքվել տեղադրումից տարիներ անց։
Այո։ Իմպլանտի շուրջ բորբոքային հիվանդությունները կարող են զարգանալ նաև երկար ժամանակ անց, այդ պատճառով իմպլանտները պահանջում են երկարաժամկետ հիգիենա և պարբերական մասնագիտական հսկողություն։
Եթե իմպլանտը շարժվում է, ի՞նչ անել։
Շարժունակությունը նորմալ երևույթ չէ։ Պետք է հնարավորինս արագ դիմել ստոմատոլոգի՝ պատճառը պարզելու և իմպլանտի ու շրջակա հյուսվածքների վիճակը գնահատելու համար։
